پیش از آنکه برای خرید یک گوشی، یخچال یا موتورسیکلت درخواست اقساط ثبت کنید، خوب است بدانید چه مدارکی از شما خواسته می‌شود و چطور باید آن‌ها را آماده کنید. آماده بودن مدارک لازم برای خرید اقساطی پیش از شروع، هم بررسی پرونده را سریع‌تر می‌کند و هم احتمال برگشت خوردن درخواست برای اصلاح را کم می‌کند. در این مقاله فهرست مدارکی را که معمولاً در طرح‌های اقساطی و تسهیلاتی خواسته می‌شود مرور می‌کنیم، می‌گوییم هر کدام به چه کاری می‌آید و چند نکته عملی برای عکس گرفتن و بارگذاری درست آن‌ها ارائه می‌دهیم.
چرا مدارک هر طرح با طرح دیگر فرق دارد؟
در شهر اقساط، خرید اقساطی از چند مسیر انجام می‌شود: تسهیلات بانکی، طرح‌های تعاونی، طرح‌هایی که در آن‌ها مشاور با خریدار تماس می‌گیرد و درگاه‌های اعتباری. هر کدام از این مسیرها را یک نهاد مالی جداگانه تامین می‌کند و همان نهاد تعیین می‌کند چه مدارکی برای سنجش اعتبار و تضمین بازپرداخت لازم است. به همین دلیل فهرستی که برای یک طرح کافی است، ممکن است برای طرح دیگر ناقص باشد.
فهرست دقیق و به‌روز مدارک هر طرح در صفحه همان طرح در بخش طرح‌های اقساطی آمده است. آنچه در ادامه می‌خوانید فهرستی عمومی از مدارک رایج است تا بدانید معمولاً چه چیزهایی را باید دم دست داشته باشید. مرجع نهایی همیشه صفحه طرح است، چون شرایط طرح‌ها ممکن است تغییر کند.
فهرست مدارک لازم برای خرید اقساطی
مدارک هویتی
کارت ملی پایه‌ای‌ترین مدرک است و تقریباً در همه طرح‌ها تصویر پشت و روی آن خواسته می‌شود. شناسنامه هم در بسیاری از طرح‌ها لازم است؛ معمولاً صفحه اول و اگر صفحه توضیحات نوشته‌ای دارد، همان صفحه. مطمئن شوید کارت ملی شما اعتبار دارد و اطلاعات آن با شناسنامه یکی است، چون مغایرتی ساده مثل تفاوت در املای نام می‌تواند بررسی را متوقف کند.
مدارک شغلی و درآمدی
نهاد تامین‌کننده می‌خواهد مطمئن شود خریدار توان پرداخت اقساط را دارد. به همین دلیل، بسته به شغل شما، معمولاً یکی از مدارک زیر خواسته می‌شود:
- کارمندان: فیش حقوقی ماه‌های اخیر یا گواهی اشتغال به کار؛
- بازنشستگان: حکم بازنشستگی یا فیش مستمری؛
- صاحبان کسب‌وکار: جواز کسب یا مدرکی که فعالیت شغلی را نشان دهد؛
- سایر مشاغل: مدرکی که طرح مورد نظر به‌عنوان مدرک درآمدی می‌پذیرد.
گردش حساب بانکی
برخی طرح‌ها گزارش گردش حساب چند ماه اخیر را می‌خواهند تا جریان ورود و خروج پول را ببینند. گردش حساب را می‌توانید از شعبه بانک یا معمولاً از خدمات غیرحضوری بانک خود بگیرید. حسابی را معرفی کنید که حقوق یا درآمد شما واقعاً به آن واریز می‌شود؛ حسابی که گردش ندارد، تصویر درستی از توان مالی شما نمی‌دهد.
چک صیادی و ضامن
در طرح‌هایی که بازپرداخت با چک انجام می‌شود، مانند تسهیلات بانکی‌ای که اقساط آن هر سه ماه یک‌بار با چک پرداخت می‌شود، معمولاً هم چک‌های اقساط و هم یک چک ضمانت خواسته می‌شود. این چک‌ها باید چک صیادی باشند و در سامانه صیاد ثبت شوند. اگر دسته‌چک ندارید، زودتر از بانک خود درخواست کنید، چون صدور آن ممکن است زمان ببرد. در برخی طرح‌ها هم معرفی ضامن لازم است که در این صورت مدارک هویتی و گاهی مدارک شغلی ضامن نیز خواسته می‌شود.
کد ملی برای همه روش‌های پرداخت
در شهر اقساط، وارد کردن کد ملی برای همه روش‌های پرداخت لازم است؛ حتی اگر با درگاه بانکی یا کیف پول پرداخت کنید. برخی درگاه‌های اعتباری بررسی می‌کنند که کد ملی واردشده متعلق به همان کسی باشد که پرداخت را انجام می‌دهد؛ پس کد ملی خودتان را وارد کنید. برای پرداخت با درگاه نوین بازار هم لازم است برای همان شماره موبایلی که با آن در سایت وارد شده‌اید، حساب اعتباری فعال داشته باشید.
اگر قصد خرید موتورسیکلت دارید، جدا از مدارک طرح، مراحل و هزینه‌های دیگری هم در کار است که در مقاله خرید اقساطی موتورسیکلت: مدارک و هزینه‌ها توضیح داده‌ایم.
نکات عکس گرفتن و بارگذاری مدارک
بسیاری از درخواست‌هایی که برای اصلاح برمی‌گردند مشکل محتوایی ندارند؛ فقط تصویر مدرک خوانا نیست. چند نکته ساده این مشکل را برطرف می‌کند:
- در نور روز یا نور یکنواخت عکس بگیرید و از فلاش استفاده نکنید تا روی کارت انعکاس نیفتد.
- مدرک را روی سطحی صاف و هم‌رنگ بگذارید و گوشی را موازی با آن نگه دارید تا تصویر کج نشود.
- هر چهار گوشه مدرک باید در تصویر دیده شود؛ لبه‌ها را برش ندهید.
- پیش از بارگذاری، تصویر را بزرگ کنید و مطمئن شوید همه ارقام و نوشته‌ها خوانا هستند.
- برای هر مدرک تصویر جداگانه بفرستید و پشت و روی کارت ملی را فراموش نکنید.
- تصویر را ویرایش، فیلتر یا روتوش نکنید.
- مدارک چندصفحه‌ای مثل گردش حساب را کامل و به ترتیب بارگذاری کنید.
پیش از ارسال، یک‌بار خودتان را جای کارشناس بررسی بگذارید: اگر از روی همین تصویر نمی‌توانید نام، شماره و تاریخ را بی‌زحمت بخوانید، کارشناس هم نمی‌تواند.
مراحل ثبت درخواست اعتبار در سایت
درخواست اعتبار در سایت شهر اقساط در سه مرحله ثبت می‌شود: در مرحله اول اطلاعات فردی و شعبه را وارد می‌کنید، در مرحله دوم مدارک را بارگذاری می‌کنید و در مرحله سوم همه‌چیز را مرور و درخواست را ثبت می‌کنید. اگر مدارک را از قبل آماده کرده باشید، مرحله دوم زمان زیادی نمی‌گیرد.
پس از ثبت، وضعیت پرونده را می‌توانید در حساب کاربری خود دنبال کنید. پرونده معمولاً از مرحله‌هایی مثل بررسی و تایید مدارک، درخواست اصلاح در صورت نقص، ارسال فرم‌ها، بررسی حسابداری و در پایان تایید نهایی یا رد عبور می‌کند. اگر پرونده به مرحله درخواست اصلاح رسید، نگران نشوید؛ اغلب فقط یک مدرک ناخوانا یا ناقص است که باید دوباره بارگذاری شود. برای دیدن کل مسیر خرید، از انتخاب کالا تا تحویل، مقاله خرید اقساطی چطور کار می‌کند و صفحه راهنمای خرید اقساطی را ببینید.
اگر از طریق یکی از نمایندگان فروش خرید می‌کنید، نماینده هم می‌تواند درخواست اعتبار را برای شما ثبت کند. در این حالت هم مدارک همین‌هاست و فقط مسیر ثبت درخواست فرق می‌کند.
اشتباه‌های رایج در آماده کردن مدارک
بیشتر تاخیرها در بررسی پرونده از چند اشتباه تکراری می‌آید که با کمی دقت قابل پیشگیری است:
- مدرک قدیمی: فیش حقوقی یا گردش حسابی که به ماه‌های دور مربوط است ممکن است پذیرفته نشود؛ جدیدترین نسخه را بفرستید.
- ناهمخوانی اطلاعات: نام، کد ملی و شماره موبایلی که در فرم وارد می‌کنید باید با مدارک و با حساب اعتباری شما یکی باشد.
- چک ثبت‌نشده یا ناقص: چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده یا اطلاعات آن با دستورالعمل طرح نمی‌خواند، پرونده را متوقف می‌کند.
- ارسال مدارک از مسیر غیررسمی: مدارک هویتی را فقط در فرم رسمی درخواست بارگذاری کنید و برای افراد ناشناس در پیام‌رسان‌ها نفرستید. نحوه استفاده از اطلاعات در صفحه حریم خصوصی توضیح داده شده است.
چک‌لیست نهایی پیش از ثبت درخواست
- صفحه طرح مورد نظر را خوانده‌ام و فهرست مدارک همان طرح را دارم.
- تصویر پشت و روی کارت ملی و صفحه‌های لازم شناسنامه آماده است.
- جدیدترین مدرک شغلی یا درآمدی خود را دارم.
- اگر طرح خواسته، گردش حساب چند ماه اخیر را گرفته‌ام.
- اگر بازپرداخت با چک است، دسته‌چک صیادی دارم و می‌دانم چک باید در سامانه صیاد ثبت شود.
- اگر طرح ضامن می‌خواهد، ضامن و مدارکش آماده‌اند.
- برای پرداخت، کد ملی خودم را وارد می‌کنم.
- همه تصاویر را پیش از بارگذاری بزرگ کرده و خوانایی‌شان را بررسی کرده‌ام.
پرسش‌های متداول
آیا بدون چک هم می‌توان اقساطی خرید کرد؟
بستگی به روش خرید دارد. طرح‌های تسهیلات بانکی معمولاً چک می‌خواهند، اما در درگاه‌های اعتباری بازپرداخت طبق قرارداد شما با همان ارائه‌دهنده اعتبار انجام می‌شود. شرایط هر روش را در صفحه طرح یا در مرحله پرداخت ببینید.
اگر یکی از مدارک ناخوانا یا ناقص باشد چه می‌شود؟
در این حالت پرونده معمولاً به مرحله درخواست اصلاح می‌رود. وضعیت را در حساب کاربری خود ببینید و مدرک درست را دوباره بارگذاری کنید.
می‌توانم با کد ملی یکی از اعضای خانواده پرداخت کنم؟
توصیه نمی‌شود. برخی درگاه‌های اعتباری بررسی می‌کنند که کد ملی متعلق به پرداخت‌کننده باشد و ناهمخوانی می‌تواند پرداخت را متوقف کند. اگر قرار است خرید به نام شخص دیگری باشد، بهتر است خود او با حساب کاربری خودش اقدام کند.
بررسی پرونده چقدر طول می‌کشد؟
مدت بررسی به طرح و نهاد تامین‌کننده بستگی دارد. کامل و خوانا بودن مدارک از همان ابتدا مهم‌ترین کاری است که از دست شما برمی‌آید تا پرونده بی‌وقفه جلو برود. وضعیت را در حساب کاربری خود دنبال کنید.
